Monthly Archives: december 2022

Adieu, Twitter!

Het was een ontnuchterend en opvallend geruisloos afscheid. In de herfst van het afgelopen jaar gingen Twitter en ik uit elkaar. Om het minder pathetisch-narcistisch uit te drukken: ik hief mijn account op. Het waren een emotieloos besluit en een relatief ongecompliceerde technische handeling. Elon Musk was de druppel, die de emmer deed overlopen of een welkome aanleiding, maar al langer was het platform voor mij een groezelig, aan lagerwal geraakt marktplein geworden. Ik had echter tijd nodig, om hieraan conclusies te verbinden.

Was er immers een leven denkbaar en leefbaar zonder deze moeder aller ‘social media’? Met medelijden en met aan ontzetting grenzende bezorgdheid had ik altijd gekeken naar vrienden en bekenden die argeloos beweerden, het heel goed te kunnen rooien zonder het kwetternetwerk. Hoe legden en cultiveerden deze mensen in godsnaam contacten buiten het uiterst bekrompen kringetje van het leven van alledag? Bleef hun licht niet een kwijnend bestaan lijden onder de verstikkende korenmaat van gezin, buren, vrienden en collega’s?

Hoe graag had ik hun gegund, wat ik aan Twitter te danken had: een handvol nieuwe vrienden (ook offline), honderden ‘volgers’ en een met dat laatste samenhangende bescheiden profilering en naamsbekendheid. Het leverde me enkele structurele en incidentele schrijfopdrachten op voor marginale digitale media en printmedia. Hierbij hielp het overigens ook, dat ik met open vizier kwetterde en mijn eigen naam gebruikte, een naam die vrij zeldzaam is en die vriend en vijand snel kan voeren naar mijn woon- en verblijfplaats. Kortom: Twitter was voor mij geworden tot mijn element. Ik meende niet zonder te kunnen.

De laatste jaren sleet de liefde echter beetje bij beetje. Het sociale medium verloor het ruige en rafelige karakter, dat mij en anderen ten minste het gevoel gaf, te verkeren in een wereld van spontaneïteit en anarchie. Twitter werd steeds commerciëler en ‘gelikter’. Het oprekken van de grens van 140 tekens naar 280 was in dit verband achteraf gezien het begin van het einde. De overname door Musk was het signaal, dat het voorbij was. Twitter was definitief een verdienmodel van een geldmaker geworden. Achter de miljoenen stemmen ging een one-man-show, een eenmanszaak schuil. Het kwettervolk was geworden tot een zwerm spreeuwen in het zwerk, waarin zich het gezicht van één man aftekende.

Overigens hoorde ik nooit tot degenen, die zich stoorden aan een vermeend bovenmatige politiek-correcte censuur (vóór de komst van Musk) of aan een al te grote populistische en extreemrechtse losbandigheid (ná de komst van Musk). Twitter was in mij ogen altijd een privaat medium in de entertainment-sfeer. Daarvoor golden voor mij geen journalistieke maatstaven of criteria die wel golden voor publieke media. Het was voor mij geen reden om te klagen, als het medium politiek gezien uit de bocht vloog. Anders gezegd: Twitter was voor mij een kroeg, waar uit de aard der zaak ongecensureerd werd gesproken en die ik kon verlaten, als de discussie me niet beviel. Ik deed dat herhaaldelijk en soms voor langere tijd.

Nu trok ik echter de deur definitief achter me dicht.

Misschien speelde er ook een persoonlijke ontwikkeling mee. Ik heb de laatste jaren de euforie over de ‘social media’ afgelegd, die mij tien jaar geleden nog in de greep had. Misschien was het mijn leeftijd, die mij ook de platenspeler deed herontdekken en die mij bovendien mijn eerste e-reader in een hoek deed smijten en mij mijn eerste ‘e-books’ deed vervangen door gewone, papieren exemplaren. Kortom: was er wellicht gewoon sprake van een biografische terugval in de analoge wereld?

Als dat het geval is, werd dit zeker versterkt door mijn verhuizing van Nederland naar het Duitse Roergebied in 2019. Het was een reis terug in de tijd. In mijn nieuwe leefomgeving loopt de infrastructuur immers op alle vlakken achterop, hoeveel te meer op digitaal gebied. (Daartegenover staat een grandioze bereidheid te investeren in musea en podiumkunst en om te kopen in boekwinkels.) En sinds een half jaar zie ik ook tegen de actuele geopolitieke achtergrond in, hoe relatief het belang van digitalisering is – en hoe riskant een grote afhankelijkheid van digitale netwerken.

Hoe dan ook: ik verliet het pand, niet geruisloos, maar zonder bombarie. De voorspelling van enkele medetwitteraars, dat ik snel weer op hangende pootjes zou terugkeren, is niet uitgekomen. Zonder al te grote verwachtingen te koesteren, heb ik me nu bij Mastodon aangesloten, in de hoop daar nog enkele oude vrienden te treffen ( @Eric_Corsius@mastodonners.nl ). En dan is er altijd nog de post, de telefoon en het café op de hoek. En u bent altijd welkom bij mij thuis. Ik schenk koffie in of iets anders, leg een knisperende plaat op de draaitafel en leen u, na een ongericht maar diepgaand gesprek, een boek voor de terugreis.